Silmarillion:ประเด็น4

posted on 23 Apr 2013 14:06 by loilanlom in silmaril directory Entertainment, Diary
free will

 
 
เอ  บางคนอาจจะไม่เชื่อในการเห็นเหตุการณ์ล่วงหน้้า แต่เหมือนโทลคีนจะเชื่อนะครับ อย่างน้อยก็เกี่ยวกับเอลฟ์  แต่ว่าถ้าทุกสิ่งทุกอย่างถูกกำหนดไว้แล้ว อย่างเช่นสิ่งที่เฟอานอร์ทำ อย่างนั้นเขาก็ไม่ต้องรับผิดชอบอะไรเลย ผมไม่เชื่ออย่างนั้น  ผมคิดว่าตัวละครในเรื่องซิลมาริลเลียนมีอิสระในการตัดสินใจ
 
บี  ความอิสระในการเลือกเป็นแค่ภาพลวงตาเท่านั้นแหละ ความจริงแล้วมันมีทางเลือกจำกัด นี่เป็นความจริงไม่ว่าในชีวิตจริงหรือในหนังสือ   ในเรื่องก็มีการพยากรณ์หรือรู้สึกล่วงหน้าได้บ่อยๆเช่น แมนดอส ดังนั้นคำถามต่อไปก็คือ ตัวละครมีอิสระแค่ไหนที่จะตัดสินใจเลือกในเมื่อมีโชคชะตากำกับอยู่กลายๆ  ผมว่าโทลคีนมีความเชื่อในเรื่องลางสังหรณ์ แต่ก็ไม่ได้บอกว่ามันแน่ชัดแค่ไหนเมื่อมารวมกับทางเลือกของแต่ละบุคคล
 
เอ  ถ้าเจตจำนงค์อิสระไม่มีอยู่จริง ตัวละครก็ต้องเดินตามสิ่งที่ถูกกำหนดไว้แล้วว่า ต้องเป็นอย่างนั้น อย่างนี้  เป็นแค่หุ่นเชิดไปตามมหาคีตาแห่งไอนัวร์ และในเมื่อไม่ได้ตัดสินใจเอง ก็ไม่เห็นต้องรับผิดชอบการกระทำของตัวเอง เพราะพวกเขาทำไปเพราะไม่มีทางเลือกอื่น
 
 
ถ้าตามในเนื้อเรื่อง เหตุการณ์ทั้งหมดอยู่ใน Providence of Iluvatar
เอรู ปล่อยให้เกิด เจตจำนงค์อิสระ(free will) ของวาลาร์ เอลฟ์ มนุษย์
ให้ทำตามความยินดีของตน เพื่อทดสอบสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นเหล่านี้
They could only be a guide to others not change their will.

 
เจตจำนงค์อิสระ นี้มีจริงแต่ก็เป็นเหมือนวาทะของรูซโซที่ว่า
“มนุษย์เกิดมาอย่างอิสระหรือเสรี แต่ทุกหนทุกแห่งต้องอยู่ใต้พันธนาการ” 

เราเลือกได้นะว่าจะทำอะไร แต่เราบังคับผลที่เกิดขึ้นไม่ได้
 
 
เพราะอะไร เพราะแต่ละคนก็มีความอิสระ
แล้วไง การตัดสินใจมันก็ส่งผลต่อกันน่ะสิ
อาจจะขัดกัน ตามกัน หรือเป็นเหตุเป็นผลกัน 

การที่บอกว่าทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว นั่นก็จริง
แต่มันมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลด้วยทำให้ผลที่เห็นอาจจะไม่เด่นชัด
หรือไม่ได้ให้ผลอย่างทันตา

 
อย่างความซวยของทูริน
มันเกิดจากการตัดสินใจของหลายๆบุคคลมาก

แรกสุด การตัดสินใจของฮูรินที่ไม่ยอมคายความลับ

การตัดสินใจของมอร์กอธที่จะหาวิธีทำให้ฮูรินเจ็บปวดอย่างที่สุดด้วยการลงกับครอบครัว

การตัดสินใจของมอร์เวอนที่จะส่งทูรินไปโดริอัธ

การตัดสินใจของมอร์เวนที่ไม่ยอมมาโดริอัธตั้งแต่คราวแรกไม่งั้นทูรินกับน้องก็จะได้เจอกัน รู้จักกัน

การตัดสินใจของซายรอส-ทูริน ที่ก็ใช้อารมณ์กันทั้งคู่

การตัดสินใจของทูริน ความทระนง มีทิฐิของตัวเอง ไม่ว่ายังไงไม่ยอมกลับโดริอัธ

การตัดสินใจเลือกดาบอังกลาเตล ของเบเล็ก ที่ทั้งรู้ว่ามีอาถรรพ์จะนำความตายมาสู่เจ้าของ

การตัดสินใจของเบเล็ก ที่จะอยู่กับทูรินทั้งๆที่รู้ว่ามัน ไม่ใช่ทางเลือกที่ฉลาด

การตัดสินใจของทูรินที่จะยังอยู่ที่บ้านมีมต่อไป แม้เบเล็กจะเตือนว่าเป็นแผนหลอกให้เหลิงของมอร์กอธ

การตัดสินใจของมีม ถ้ามีมไม่ทรยศเรื่องก็อาจจะไปอีกแบบนึง

การตัดสินใจของกวินดอร์ ที่จะพาทูรินกลับนาร์โกทรอนด์ไปด้วย

การตัดสินใจของโอโรเดร็ธ ถ้าโอโรเดร็ธไม่ยอมเชื่อทูริน แต่ยอมฟังคำเตือนของทูตจากอุลโม

การตัดสินใจของทูรินที่เลือกตามแม่กับน้อง เพราะรักญาติมากกว่า(ฟินดุยลัส แอบรักทูรินข้างเดียว)

การตัดสินใจของมอร์เวนกับนิเอนอร์ ที่ไม่น่าออกจากโดริอัธมาตามหาทูริน

ถ้าเราเป็นธิงโกลกะเมลิอันเราก็กลุ้ม อุตส่าห์ห้ามแล้วห้ามอีกทั้งลูก ทั้งแม่ แต่ก็รั้นจะไปให้ได้

การตัดสินใจของทูริน ที่จะแต่งงานกับนินิเอล

การตัดสินใจของทูริน ที่จะไปฆ่าเกลารุง

การตัดสินใจฆ่าตัวตายของนินิเอล

การบอกความจริงของบรันเดียร์ มาบลุง

การฆ่าตัวตายของทูริน

 
มอร์กอธเองก็ได้แต่สาปแช่งแล้วก็วางกลล่อลวงทูริน
แต่ถ้าคนอื่นไม่ได้ตัดสินใจในทางนั้นด้วย ก็ยากที่แผนจะสำเร็จ
 
 
 


บางที ชีวิตก็เป็นเรื่องของการตัดสินใจ
 
เรื่องที่ทำให้เราเข้าใจเจตจำนงค์อิสระมากขึ้นคือเรื่องแฮร์รี่นะ

มันพีคตอนที่คุยกับดัมเบิลดอร์
 
ชะตาของแฮร์รี่ก็เป็นผลมาจากการที่
โวลเดอมอร์ดั๊นไปเชื่อคำพยากรณ์แล้วก็เจาะจงแฮร์รี่(ไม่ใช่เนวิลล์)

"แต่อาจารย์ครับ มันก็มาลงเอยที่เดียวกันไม่ใช่หรือครับ
ผมต้องพยายามฆ่าเขา หรือไม่...."

"ต้องหรือ"
 
"แน่นอน เธอต้องทำ
แต่ไม่ใช่เพราะคำพยากรณ์

เพราะเธอ ตัวเธอเองนั่นละ
จะไม่มีวันหยุดจนกว่าเธอจะได้พยายามทำ"

"เธอเป็นอิสระที่จะเลือกทางของเธอเอง
อิสระที่จะหันหลังให้กับคำพยากรณ์นั่นได้"

แต่ในเมื่อโวลเดอมอร์ยังคงให้คุณค่ากับคำพยากรณ์
ผลสุดท้ายก็เลยต้องเป็นไปตามคำพยากรณ์จนได้
 

 
รวมถึงผู้ที่เชื่อว่าเรามีทางเลือก

 
                    สัญชาตญาณการเอาตัวรอดฝังในยีนของเราทุกคน แต่จุดหนึ่งที่ทำให้เราต่างจากสัตว์อื่นๆ อยู่ที่เราพัฒนามโนธรรม ความรู้ถูกรู้ผิด และเราพัฒนาสังคมให้ทุกหน่วยมีเจตจำนงอิสระมากเท่าที่จะมีได้ เรามีเจตจำนงอิสระที่จะทำดีหรือทำชั่ว
 
                            ไม่ช้าหรือเร็ว เราแทบทุกคนก็ต้องผ่านการทดลองกดปุ่มปล่อยกระแสไฟฟ้า จะเลือกกดปุ่มหรือไม่กดปุ่มอยู่ที่เรา
 
                       เราทุกคนมีศักยภาพที่จะเปลี่ยนเป็นปิศาจได้ก็จริง
 แต่หากเราเลิกเชื่อว่าเราสามารถเลือกที่ทำดีทำชั่วได้ เลือกที่จะมีความสุขได้
 ชีวิตของเราจะเหลือคุณค่าอะไร?
 
มนุษย์อาจเป็นสัตว์ที่อ่อนแอโดยสันดาน แต่หากเราใช้เหตุผลนี้เป็นข้อแก้ตัว
ว่าเราอ่อนแอเกินกว่าที่จะต่อต้านอำนาจเบื้องบนที่เลวร้าย ก็เป็นเพียงคำแก้ตัวน้ำขุ่นๆ 
เพราะประวัติศาสตร์มีตัวอย่างคนมากมายที่ปฏิเสธกระทำตามคำสั่งเลวร้าย
 
เราสามารถเลือกได้...
 
35% ของกลุ่มตัวอย่าง The Milgram Experiment เดินออกจากห้อง ปฏิเสธที่จะกดปุ่มปล่อยกระแสไฟฟ้าไปทำร้ายคนอื่น
 
จากเว็บคุณวินทร์
 

Comment

Comment:

Tweet